طرح یک فوریتی ارایه شده در مجلس در جهت اصلاح قانون شوراها و دادن حق انتخاب شهردار در شهرهای بیش از ۲۰۰ هزار نفر به وزیر کشور و در شهرهای کمتر از ۲۰۰ هزار نفر جمعیت به استانداران مربوطه ، این روزها اظهار نظر های ضد و نقیضی را در پی داشته است .

حساسیت این موضوع در کلان شهر تهران،از چند لحاظ حایز اهمیت است : در صف اول مخالفان این طرح،اعضای شورای شهر تهران،برخی از نمایندگان ، اعضا و رییس کمیسون عمران مجلس ، صاحب نظران و منتقدان دولت قرار دارند که این طرح را مخالف اصول دموکراسی می دانند و دولت محور شدن شوراها و شهرداری ها را ثمره این طرح پیشنهادی مجلس می دانند در نتیجه آن کم شدن محسوس اختیارات شوراهاست . اما از منظر دیگر ، طی چهار سال گذشته نزاع و کشمکش دولت و شهرداری هر از چند گاهی به خبرهای اصلی روز تبدیل می شد . از درخواست شهردار قالیباف از سازمان بازرسی کل کشور برای رسیدگی به وضعیت مالی شهرداری در دوران مدیریت محمود احمدی نژاد تا بحث و جدل بر سر مسایل حمل و نقل عمومی شهری ، مونوریل و اصرار دولت بر به صرفه بودن آن و انکار این نظریه توسط مسولان مدیریت شهری ، انتقاد دولت از اتوبوس های BRT ،انتقاد مستقیم محمود احمدی نژاد از   عملکرد مدیریت شهری در حوزه برف روبی خیابان ها در زمستان ۸۶ ،ادعای مسولان شهرداری مبنی بر تحویل ندادن اتوبوس هایی که دولت موظف به تامین آنها بوده است توسط وزارت کشور و ستاد تبصره ۱۳، ترخیص نکردن واگن های مترو و اتوبوس های دوکابین توسط اداره گمرک ، مسئله حضور شهردار قالیباف در جلسات هیئت دولت و دعوت محمود احمدی نژاد از وی برای حضور در سه جلسه دراواخر عمر دولت نهم و حضور شهردار قالیباف در تنها یک جلسه از آنها و بی ثمر خواندن این جلسات توسط وی تنها بخشی از این نزاعها بود. از این رو برخی معتقدند که دولت با تصویب احتمالی این طرح توسط نمایندگان، جدال هایی از این دست را کاهش می دهد و مدیریت شهری را تحت سلطه خود می گیرد.

اما روند انتخاب شهردار تهران هم اکنون به صورت غیر مستقیم توسط مردم صورت میگیرد.اعضای منتخب مردم در شورای شهر فردی را به عنوان شهردار انتخاب کرده و بر کار وی نظارت می کنند . آنها هم حق سوال از او دارند و هم حق استیضاح . در بسیاری از کشورها نیز دولت ها و حکومت ها از همین شیوه برای انتخاب شهردار شهرهای خود استفاده می کنند . ولی کن انتخاب مستقیم شهردار توسط شهروندان نیز شیوه ای است که امروزه در بسیاری از شهرها ، کلان شهرها و پایتخت های کشورهای دنیا صورت می گیرد

در انتخاباتی در روز ۱۴ تیرماه ۸۸ مردم مکزیک ۵۶۸ شهردار و شش فرماندار را برای کشور خود انتخاب کردند . ۱۰ روز قبل از آن و در روز ۴ تیر ماه نیز مردم کویت ۱۰ تن از ۱۴ نفر اعضای شورای شهرداری را برای دوره ای چهار ساله برگزیدند . مردم مراکش،این کشور آفریقایی نیز در روز ۲۲ خرداد در انتخابات شهرداریها شرکت کردند . در روز ۱۰ خرداد ماه نیز مردم کشور کرواسی ، این کشور زیبا که اخیرا در بحران اقتصادی دنیا زیان های را متحمل شده است برای انتخاب ۲۲۱ شهردار و ۹ فرماندار پای صندوق های رای رفتند .

این تنها نمونه های اخیر انتخابات شهردار ها در چهار کشور آمریکایی،آسیایی،آفریقایی و اروپایی بود.

این روال در پایتخت های متمدن و پیشرفته اروپایی نیز به همین منوال است . در لندن پایتخت بریتانیای کبیر ، شهروندان به طور مستقیم شهردار خود را انتخاب می کنند . هرچند در آخرین انتخابات شهرداری این شهر که جمعیتی بالغ بر ۷ میلیون نفر را داراست ،۲ میلیون نفر که معادل ۳۷ ٪ از واجدین شرایط است در انتخابات شرکت کردند . تعداد زیادی از خدمات شهری شهر لندن توسط شوراهای محلی انجام می گیرد اما وسعت و پیچیدگی شهر لندن نیازمند تصمیمات استراتژيکى است که در حوزه اختیارات شهردار لندن است. قدرت و در عین حال مسئولیت این تصمیمات بر عهده شهردار لندن است. وی سخنگوی شهر در حوزه داخلی و بین المللی است . طرح ریزی و سیاست گذاری برای پیشرفت شهر لندن ، ارتقای سیستم حمل و نقل عمومی،آتش نشانی و نیروی پلیس و ارتقای اقتصاد شهری با بودجه ۹ میلیارد پوندی از وظایف شهرداری است که مستقیم از طرف مردم انتخاب می شود.

در فرانسه،انتخاب شهردار و اعضای شورای شهر هر شش سال یکبار توسط مردم صورت می گیرد. شهردار مادرید هم در سال ۲۰۰۳ در انتخابات و با رای مردم انتخاب شد .در کشوری مانند بلژیک با جمعیتی بالغ بر ۱۰ میلیون نفر، شهردار ها مستقیما توسط دولت مرکزی انتخاب می شوند. در کشور هایی نظیر فنلاند و پرتقال، این انتخاب توسط شوراهای شهر صورت می پذیرد.

حکومت محلی نیویورک (Governmet of New York City)،هر چهار سال یکبار،اوایل ماه نوامبر، شهردار نیویورک را برای مدت چهار سال انتخاب می کند و در آغاز سال میلادی جدید (دو ماه پس از انتخاب) کار خود را آغاز می کند.

شهردار محبوب مسکو (Yury Luzhkov) که از ۶ ژوئن ۱۹۹۲ تاکنون شهردار این شهر است،در سه انتخابات پی در پی در سال های ۱۹۹۶ ، ۱۹۹۹ و ۲۰۰۳ توسط شهروندان مسکو به عنوان شهردار این شهر انتخاب شده است . شهردار فعلی مونیخ هم از سال ۱۹۹۳ تاکنون با رای مردم شهردار این شهر است . وی در ۴ انتخابات گذشته توانست رای اکثریت شهروندان مونیخی را از آن خود کند

قانون مصوب سال ۱۹۴۷ میلادی که درباره ی ساختار دولت های محلی ژاپن است،اختیارات زیادی را درباره ی سیاست های محلی به شهرداران محول کرده است اختیاراتی که برخی آن را هم ردیف با اختیارات شهرداران ایالات متحده آمریکا می دانند . شهرداری با این اختیارات نیز توسط رای مستقیم مردم انتخاب می شود.

در هند، شهردار یکی از اعضای شورای شهر است که برای مدت یکسال انتخاب میشود که این مدت زمانی قابل تمدید است .در تایوان نیز شهرداران به صورت مستقیم و توسط مردم انتخاب میشوند .